Ks. Aleksander Dubiel (1906 – 1940)

Dodano Czerwiec 3 2011 przez Jacek Grabek

„Jestem w niewoli sowieckiej. Jestem zdrów. Przesyłam pozdrowienia.

Wasz syn Oleś”[1].

Aleksander Dubiel urodził się 7 grudnia 1906 r. we Frampolu w Diecezji Lubelskiej jako syn Franciszka i Zofii z domu Maciąg. Jego ojciec był tkaczem. Młody Aleksander z dobrymi wynikami ukończył szkołę podstawową i Gimnazjum Koedukacyjne w Frampolu. Po ukończeniu gimnazjum proboszcz parafii wystawił mu następującą opinię: „Młodzieniec cichy, spokojny i zdolny, pod względem moralnym bez żadnego zarzutu”[2]. Kolejnym szczeblem edukacji było dla młodego Aleksandra ukończenie Liceum Biskupiego w Lublinie, gdzie uczęszczał w roku szkolnym 1925 – 1926. Po maturze podjął studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Lublinie gdzie studiował w latach 1926 – 1931. Tam, podobnie jak to było w przypadku Józefa Czemerajdy, pobierał nauki m.in. od błogosławionych dzisiaj męczenników II wojny światowej: ks. Antoniego Zawistowskiego i biskupa Władysława Gorala. W dniu 21.06.1931 r. przyjął święcenia kapłańskie. Rektor seminarium ocenił go jako kapłana zdolnego, chociaż w pracy duszpasterskiej mogła mu przeszkadzać wada wymowy – jąkanie[3]. Trzy dni później ks. Aleksander odprawił w kościele parafialnym we Frampolu mszę prymicyjną. Po przyjęciu święceń studiował na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie w czerwcu 1935 r. uzyskał tytuł licencjata. W 1935 r. biskup lubelski mianował go wikariuszem parafii pw. Nawrócenia św. Pawła w Lublinie gdzie pełnił swoją funkcję do wybuchu II wojny światowej.

Eugeniusz Dubiel – bratanek Aleksandra – podkreśla szczególny związek wuja z harcerstwem. Podkreśla on, że jeszcze podczas pobytu w seminarium Aleksander na stałe związał się z Harcerstwem. W 1932 r. wraz z Bolesławem Zimmerem i Jackiem Rogowskim reprezentował Lubelską Chorągiew Harcerzy na Zlocie Starszoharcerskim w Garczynie. Rok później Aleksander Dubiel otrzymał stopień podharcmistrza i wszedł do składu lubelskiej Chorągwi Harcerzy, pełniąc w latach 1933 – 1935 m.in. obowiązki kierownika wydziału duszpasterskiego i kierownika referatu starszoharcerskiego[4]. Druh Leopold Siarkowski, podkomendny ks. Aleksandra wspomina go m.in. tymi słowami: „Znałem ks. Aleksandra Dubiela jako opiekuna harcerzy w Lublinie w latach 1936 – 1939. Często odwiedzał letnie obozy harcerskie w ‘Czuwajowie’ – Wólka Profeska koło Puław. Brał udział w zajęciach i zebraniach. Zawsze był pogodny, powszechnie lubiany przez młodzież. Włączał się bezpośrednio w czasie gry, zabawy, śpiewu. Odprawiał dla nas msze św. polowe. Był znany i doceniany w kręgach lubelskiego harcerstwa[5].

Tuż przed wybuchem wojny, w sierpniu 1939 r. Ks. Aleksander Dubiel został kapelanem rezerwy wojska Polskiego w stopniu kapitana, przydzielonym do służby w DOK Nr II Lublin. We wrześniu 1939 r. uczestniczył w walkach z Niemcami. Z biogramu autorstwa ks. Józefa Maciąga dowiadujemy się, że „dnia 20.091939 r. oddziały 2 Armii „Lublin”, podległe gen. Smorawińskiemu dostały się do niewoli sowieckiej pod Włodzimierzem Wołyńskim. Wśród jeńców znaleźli się ks. kpt. Dubiel i ppłk Edmund Nowak. Według relacji krewnych ks. Dubiela namawiano, aby zdjął sutannę i próbował ucieczki z transportu, ale on odpowiedział: ‘Gdzie moje owieczki, tam i ja będę’” [6]. Został osadzony w obozie w Kozielsku, po czym następnie przeniesiono go do Ostaszkowa.

Ks. Aleksander Dubiel figuruje na liście wywózkowej z Ostaszkowa – wykaz sporządzony przez NKWD Moskwa numer 5860.

Zamordowany w kwietniu 1940 r. w Charkowie. Data śmierci nieznana.

W listopadzie 2007 r. w ramach pośmiertnych nominacji dla zamordowanych w 1940 r. na wschodzie, ks. kpt. Aleksander Dubiel został mianowany na stopień majora.

Biogram ks. Aleksandra Dubiela jest zapisany w wydanej przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w 2006 r. – Księdze Cmentarnej Miednoje na str. 157.


[1] Treść pocztówki jaką ks. Aleksander Dubiel przesłał z sowieckiego obozu w Kozielsku do rodziny.

[2] J. Maciąg, Biogram ks. Aleksandra Dubiela, Kuria Metropolitalna w Lublinie, pismo z dnia 4.10.2010 r.

[3] Ibidem.

[4] A. Winiarz, Lubelska Lista Katyńska, Wyd. UMCS, Lublin 1997, s. 210–211.

[5] L. Siarkowski, Wspomnienie o ks. Aleksandrze Dubielu, Lublin 25.03.1992 r.

[6] J. Maciąg, Biogram ks. Aleksandra Dubiela, Kuria Metropolitalna w Lublinie, pismo z dnia 4.10.2010 r.



Skomentuj wpis:


Informacja: Komentarze są sprawdzane.